Kategorie
Artykuły

Kalendarium Placu Solidarności i Pomnika Poległych Stoczniowców w 1970 roku w Gdańsku

Wydarzenia Grudnia 1970 w Gdańsku

  • 1970, 14 grudnia – rozpoczęcie strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina w związku z tzw. „regulacją cen”.
  • 1970,  14 i 15 grudnia – zajścia na ulicach Gdańska, prowokacje ze strony władz, demolowanie i okradanie sklepów, podpalenie kilku obiektów, w tym budynku KW PZPR.
  • 1970, 16 grudnia – wojsko i milicja ostrzelały z broni maszynowej stoczniowców wychodzących przez stoczniową Bramę nr II. Śmierć na miejscu poniosło dwóch robotników, trzech zmarło po krótkim czasie w wyniku postrzałów, a kilkunastu zostało rannych.
  • 1971, styczeń – stoczniowy ślusarz Henryk Lenarciak na zebraniu związków zawodowych po raz pierwszy porusza temat pomnika poświęconego tym wydarzeniom i ich ofiarom.
  • 1971, 01 maja – podczas pochodu stoczniowcy nieśli transparenty z hasłami rozliczenia winnych tragedii grudniowej.

Budowa Pomnika Poległych Stoczniowców 1970 w Gdańsku

  • 1979, grudzień – zapowiedź Lecha Wałęsy, że za rok powstanie kopiec z kamieni przyniesionych przez robotników.
  • 1980, 14 sierpnia – początek strajku Stoczni Gdańskiej im. Lenina, jeden z pierwszych postulatów strajkujących to żądanie zgody na budowę pomnika ofiar wydarzeń grudniowych.
  • 1980, 24 sierpnia – MKS zatwierdza rysunek inż. Bogdana Pietruszki i wyznacza datę odsłonięcia pomnika na dzień 16 grudnia 1980 roku (dziesiątą rocznicę Grudnia 1970).
  • 1980, 01 września – powstaje Społeczny Komitet Budowy Pomnika.
  • 1980, 24 września – prezentacja makiet przez zespoły architektoniczne uczestniczące w wewnętrznym konkursie. Zmiana założeń projektu według rysunku Bogdana Pietruszki z czterech na trzy krzyże z kotwicami.
  • 1980, 01 października – tajne głosowanie SKBP i wybór pomnika według projektu Roberta Peplińskiego.
  • 1980, 10 października – zatwierdzenie projektu  przez ówczesnego ministra kultury i sztuki Wiktora Zina.
  • 1980, 02 grudnia – zakończenie ustawiania krzyży powstałych w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.
  • 1980, 03 – 04 grudnia – zawieszenie kotwic na krzyżach.
  • 1980, 06 grudnia – wmurowanie kamienia węgielnego.
  • 1980, 07 grudnia – montaż płaskorzeźb wykonanych przez Roberta Peplińskiego i Elżbietę Szczodrowską–Peplińską.
  • 1980, 16 grudnia – odsłonięcie pomnika przy udziale Przewodniczącego Rady Państwa Henryka Jabłońskiego i Kard. Franciszka Macharskiego w dziesiątą rocznicę wydarzeń grudniowych.

Pomnik jako miejsce pamięci w latach 80. XX wieku

  • 1981, 13 grudnia – 1989 rok – w stanie wojennym i w latach następnych pomnik i plac przemianowany na plac Solidarności Robotniczej pozostawał pod opieką Służby Bezpieczeństwa.
  • 1987, 12 czerwca – III Pielgrzymka Jana Pawła II do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i samotna modlitwa u stóp pomnika.

Współczesność

  • 2000 – zmiana wyglądu dwóch krzyży w pomniku ze względów bezpieczeństwa.
  • 2005, 31 sierpnia – uroczystości z okazji 25–lecia strajków sierpniowych.
  • 2010, 10 kwietnia – od pierwszych minut po katastrofie samolotu prezydenckiego Gdańszczanie oddają hold poległym składając kwiaty i zapalając tysiące zniczy.
  • 2010, 31 sierpnia – 30. rocznica podpisania porozumień sierpniowych.
  • 2010, 16 grudnia – obchody 40–lecia masakry na Wybrzeżu.
  • 2014, 30 sierpnia – uroczyste otwarcie Europejskiego Centrum Solidarności na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej w sąsiedztwie historycznej Bramy nr II Stoczni Gdańskiej i placu Solidarności.
  • 2015, 31 sierpnia – w 35. rocznicę podpisania Porozumień Gdańskich uroczystość składania kwiatów przez KK NSZZ “Solidarność”.
  • 2015, 16 grudnia – obchody 45. rocznicy masakry robotników i 34. rocznicy pacyfikacji Stoczni Gdańskiej w stanie wojennym w grudniu 1981 roku.
  • 2020, sierpień – obchody 40. rocznicy wydarzeń Sierpnia 1980 i powstania ruchu społecznego Solidarność.
  • 2020, grudzień – obchody 50. rocznicy Grudnia 1970, wmurowanie pamiątkowych tablic przed historyczną Bramą nr II Stoczni Gdańskiej.

W czerwcu 2020 roku Fundacja Promocji Solidarności i Instytut Dziedzictwa Solidarności
we współpracy z Morską Fundacją Historyczną opracowała serię materiałów filmowych
poświęconych wirtualnemu zwiedzaniu Muzeum Sali BHP Stoczni Gdańskiej.
Zapraszamy do obejrzenia odcinka poświęconego Pomnikowi Poległych Stoczniowców 1970 roku
w serwisie YouTube.