Kategorie
Artykuły

Kalendarium historyczne Stoczni Gdańskiej

Wiek XIX i okres I wojny światowej

  • 1844 – władze Królestwa Prus zakładają w Gdańsku nad Martwą Wisłą bazę dla okrętów Pruskiej Marynarki Wojennej.
  • 1851 – wodowanie pierwszego okrętu, parowo–żaglowej korwety „Danzig”.
  • 1854 – powołanie Stoczni Królewskiej w Gdańsku “Königliche Werft”.
  • 1871 – po wojnie z Francją i proklamacji Cesarstwa Niemieckiego następuje zmiana nazwy zakładu na Stocznia Cesarska w Gdańsku “Kaiserliche Werft zu Danzig”.
  • 1878 – 1889 budowa nowych obiektów stoczniowych i infrastruktury przemysłowej (w tym: gmach głównego budynku biurowego, hale produkcyjne, magazyn torped – obecna Sala BHP, remiza straży pożarnej).
  • 1890 – w sąsiedztwie Stoczni Cesarskiej w Gdańsku powstaje filia zakładów przemysłowca F. Schichaua z Elbląga – Stocznia Schichaua w Gdańsku.
  • 1902 – 1906 – Stocznia Cesarska jako pierwszy zakład w Niemczech podejmuje seryjną produkcję okrętów podwodnych.
  • 1904 – przekopanie “Kaiser Hafen” (Port Cesarski, obecnie Kanał Kaszubski), początek zabudowy stoczniowej na wyspie Ostrów.
  • 1906 – Stocznia Schichaua w Gdańsku rozpoczyna budowę wielkich okrętów pancernych.
  • 1918, listopad – koniec pierwszej wojny światowej, upada Cesarstwo Niemieckie.

 

Międzywojenne Wolne Miasto Gdańsk i okres II wojny światowej

  • 1920 – powstanie Wolnego Miasta Gdańska i wprowadzenie demilitaryzacji gdańskich stoczni.
  • 1920 – budowa za zgodą Ligi Narodów czterech monitorów rzecznych dla II Rzeczpospolitej.
  • 1922 – na terenie dawnej Stoczni Cesarskiej w Gdańsku i pobliskich terenów przemysłowych powstaje spółka “International Shipbuilding and Engineering Company Limited”, zwana także “Danziger Werft” i Stocznia Gdańska.
  • Lata 30. XX wieku – produkcja “Danziger Werft” obejmuje: statki, pogłębiarki, holowniki, silniki diesla i silniki elektryczne oraz lokomotywy i tabor kolejowy.
  • 1940 – 1945 – w obu stoczniach (“Danziger Werft” i Stocznia Schichaua) podjęto budowę U-boot’ów typ VII C i typ XXI.
  • 1945, marzec – czerwiec – wojska sowieckie okupują tereny obu stoczni, wywożą gotowe i wyposażane U-booty wraz z materiałami i oprzyrządowaniem, resztę palą i dewastują.

 

Druga połowa XX wieku – historia Stoczni Gdańskiej im. Lenina

  • 1945, 14 czerwca – następuje oficjalne przekazanie wszystkich stoczni w Gdańsku władzom polskim przez Armię Radziecką.
  • 1947, 19 października – z połączenia dawnych “Danziger Werft” i Stoczni Schichaua powstaje przedsiębiorstwo państwowe Stocznia Gdańska.
  • 1948, 6 listopada – wodowanie pierwszego polskiego statku zbudowanego po drugiej wojnie światowej – rudowęglowca s/s “Sołdek”.
  • 1949 – umowa polsko-radziecka o współpracy gospodarczej, początek eksportu statków do ZSRR, w latach późniejszych wyniesie on ok. 90% produkcji stoczni.
  • 1955 – uruchomienie produkcji nowoczesnych motorowców o nośności 10,000 DWT.
  • 1956, marzec – m/s “Bolesław Bierut” zatarł się na pochylni podczas wodowania.
  • lata 60. XX wieku – Stocznia Gdańska zajmuje piąte miejsce na świecie pod względem wodowanego tonażu, jej załoga liczy wówczas około 18 tysięcy pracowników.
  • 1961, 13 grudnia – pożar statku m/s “Maria Konopnicka”, ginie 22 stoczniowców, początek organizacji Sali BHP Stoczni Gdańskiej.
  • 1967, 15 kwietnia – decyzją KC PZPR Stocznia Gdańska otrzymuje imię W.I. Lenina.
  • 1969 – Stocznia Gdańska im. Lenina zajmuje drugie miejsce na świecie w produkcji statków rybackich.
  • 1970, 14-16 grudnia – strajk spowodowany drastycznymi podwyżkami cen artykułów żywnościowych, walki uliczne i masakra robotników przed II Bramą Stoczni Gdańskiej
  • 1980, 14-31 sierpnia – strajk stoczni w obronie zwolnionej z pracy Anny Walentynowicz, który następnie przekształca się w strajk solidarnościowy wielu zakładów. Powstaje lista 21 postulatów solidarnościowych, na czele Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego staje elektryk Lech Wałęsa.
  • 1980, 31 sierpnia – w budynku Sali BHP następuje podpisanie porozumień gdańskich z rządem PRL.
  • 1980, 16 grudnia – na nowo powstałym Placu Solidarności odsłonięto Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 roku.
  • 1981, 16 grudnia – pacyfikacja strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina po ogłoszeniu Stanu Wojennego.
  • 1982 – wodowanie żaglowca szkolnego „Dar Młodzieży” dla WSM w Gdyni.
  • 1987 – podczas bocznego wodowania żaglowca dla ZSRR „Mir” (Pokój) dochodzi do uszkodzenia jednostki.
  • 1988, maj i sierpień – strajki w celu przywrócenia legalności NSZZ „Solidarność”.
  • 1988, listopad – podczas wizyty premiera M. Rakowskiego w Stoczni Gdańskiej im. Lenina pada zapowiedź likwidacji zakładu z powodu rzekomych słabych wyników ekonomicznych.
  • 1990, 27 stycznia – wolą załogi Stocznia Gdańśka traci swojego patrona – W. I. Lenina.
  • 1994, listopad – pożar w Hali Stoczni, ginie 7 osób, a rannych zostaje ponad 300.
  • 1996 – ogłoszenie upadłości Stoczni Gdańskiej.

 

Czasy najnowsze

  • 1998 – właścicielem Stoczni Gdańskiej zostaje Grupa Stoczni Gdynia.
  • 1999 – wpisanie do rejestru zabytków trzech obiektów na terenie dawnej Stoczni Cesarskiej: dyrekcji, remizy i Sali BHP.
  • 2000 – w ramach obchodów 20-lecia porozumień gdańskich otwarto w Sali BHP wystawę „Drogi do Wolności”, w 2006 roku przeniesiona do nowej siedziby.
  • 2004 – KK NSZZ „Solidarność” przejmuje Salę BHP Stoczni Gdańskiej.
  • 2005, sierpień – na terenach postoczniowych z okazji 25-lecia powstania NSZZ „Solidarność” odbył się koncert J.M. Jarra dla blisko 100 tysięcy ludzi.
  • 2007 – powołany zostaje nowy zakład – Stocznia Gdańsk S.A. z większościowym pakietem akcji w rękach ukraińskiego koncernu ISD.
  • 2010 – po trwającym kilka lat remoncie nastąpiło udostępnienie Muzeum Sali BHP dla zwiedzających.
  • 2014, sierpień – otwarcie Europejskiego Centrum Solidarności.
  • 2015, 14-31 sierpnia – obchody 35. rocznicy strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina w 1980 roku i podpisania porozumień gdańskich,
  • 2016, sierpień – inauguracja Muzeum Sali BHP Stoczni Gdańskiej i otwarcie wystawy „Stocznia – Solidarność”.
  • 2016, grudzień – obchody 35. rocznicy ogłoszenia stanu wojennego.
  • 2018 – 40. rocznica założenia Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i 30. rocznica strajków majowego i sierpniowego z 1988 roku.